









 |
|
"De Schelde, een onberekenbare
stroom"
Herinneringstentoonstelling aan de overstromingsramp van 1953
De tentoonstelling biedt een overzicht van de meest belangrijke
overstroomde gebieden in Hingene en Wintam. Eerst geven zwart-wit
foto's een overzicht van de ramp, herstellingswerken en bezoek van de
koning. Verder worden belangrijke plaatsen weergegeven van 1953
die overstroomd waren, vergeleken met een foto van de huidige toestand.
(Foto's genomen door Hugo De Pauw)
Een videoreportage, gemaakt door vzw De Notelaer (o.a. Gaston Paredaens),
is gefilmd op belangrijke locaties van het vroegere overstroomde gebied,
waar dan gebeurtenissen worden verteld door ooggetuigen. De
bezoekers kunnen van deze beelden genieten in de tentoonstellingsruimte
opgesmukt met "vaderlandertjes en wijmen".
Het geheel wordt aangevuld met krantenartikels en ander infomateriaal
uit 1953.
Vanaf Pasen zal de tentoonstelling aangevuld worden met een speurtocht
in het overstroomde gebied van 1953 in Hingene-Wintam. Ook zal er
een vertelnamiddag georganiseerd worden over de overstromingen.
De tentoonstelling is te bezichtigen tijdens de openingsuren van de
Notelaer. Groepen kunnen een begeleid bezoek aanvragen enkel in de
namiddag.
De overstroming
In de nacht van 31 januari op 1 februari 1953 is om 4u30 op de radio de volgende waarschuwing te horen : "zware storm tussen noordwest en noord (windkracht 10)".
De elektriciteit en telefoonverbindingen zijn echter uitgevallen; communicatie is onmogelijk…
 |
Op zondagmorgen 1 februari beukte het water op verscheidene plaatsen tegen de Schelde- en de Rupeldijken om er meer dan 20 bressen in de dijken te slaan.
Het stormtij bereikte een hoogte van 7m40, terwijl de dijken slechts 7m hoog waren.
Het water stroomde de gemeenten Hingene, Wintam, Eikevliet en Bornem binnen.
Voor 8 uur stonden reeds enkele boeren van het Buitenland met hun stalbeesten voor de poort van de Sint-Bernardusabdij om hun vee in de
klooster-
stallingen onder te brengen.
|
In Bornem en Hingene werd met veel ijver gezwoegd en werden de kleine Scheldebressen spoedig gedicht. De Rupelbres bij de scheepstimmerwerf in Wintam bleef echter open. Door de 8m brede bres stroomde een grote watermassa het polderland op, en verplaatste zich steeds meer naar de dorpskernen. Op donderdag 12 februari waren er in Bornem meer dan 150 huizen ontruimd, in Hingene-Wintam ongeveer 298.
Er kwam een spontane hulpverlening op gang waaronder het Rode Kruis, Caritas Catholica, verschillende gemeentebesturen, provinciale overheden en talrijke socio-culturele verenigingen. De stad Luik nam het meterschap op zich.
 |
In Eikevliet duurde de watersnood slechts 2 dagen.
In Hingene liepen de benedenvertrekken van De Notelaer onder water.
Het kasteel d'Ursel werd door het water omsingeld en het polderland overstroomde volledig.
In Bornem overspoelde het water Buitenland en de Roddam.
Weert werd gevrijwaard van het watergeweld doordat de oude Scheldedijk Bornem-Temse over de hele lengte versterkt werd met 'vaderlandertjes'.
|
In Wintam werden noodwoningen gebouwd naar Fins model, om de geëvacueerden op te vangen. In Hingene werd een nooddijk gebouwd : de
Notelaerdreef werd met zand opgehoogd en omgevormd tot een binnendijk, de 'Tedescodijk'. Op deze manier werd een groot stuk verlost van het water. Op vrijdag 6 maart bezoekt koning Boudewijn het getroffen gebied, waaronder de werken aan deze dijk.
 |
Ondertussen werd koortsachtig voortgewerkt aan de Rupelbres, want een groot gedeelte van het polderland van Hingene-Wintam stond nog steeds onder water. De bres vergrootte nog steeds.
Met matten trachtte men eerst de diepte van de bres te vullen. Door de getijden dreven deze matten echter vaak weg.
Het was een zeer arbeidsintensief werk.
Nadat de matten met zware keien uiteindelijk tot zinken waren gebracht in de bres, kon men beginnen met het aanbrengen van zand om terug de dijk te maken.
|
Ondanks de premie van 100 000 Bef die aan de werklui beloofd was als ze klaar waren met het dichten van de bres voor 5 april (Pasen), lukte het pas op 10 april om
4uur 's morgens.
De bres was toen 75m breed.
Het water dat dan nog op het polderland aanwezig was, werd met een uitwateringssluis naar de Schelde en Rupel gebracht.
Meer dan 10 weken heeft de watersnood in Hingene-Wintam geduurd.
|